پوست بعنوان وسیعترین عضو زنده بدن، درحقیقت یکی ار پیچیده ترین، جالبترین و پرکارترین اعضاء نیز به شمارمی آید. 

وظایف پوست:
– بدن را در مقابل آسیبهای مکانیکی ، حرارت وتابش شدید نور محافظت می کند
– از نفوذ مواد شیمیایی و ورود میکروبها و میکرو ارگانیسمها به بدن جلوگیری می نماید(سیستم دفاع ایمونولوژیکی) .
– برخی از مواد مضر حاصل از فعالیتهای متابولیسمی در سیستم گوارشی و کبد را دفع میکند.- هورمونها و آنزیمها را درداخل بدن حفظ می کند.
– به عنوان یک عضو لامسه خارجی ، پیامهای حسی را از طریق اعصاب به مغز و مراکز عصبی منتقل می کند .
– به کمک سلولهای لانگرهانس ، نقش مهمی را در سیستم ایمنی بدن ایفا می نماید. 
– مانع از تبخیر شدن آب بدن. تنظیم حرارت بدن و سدی در برابر از دست دادن دمای داخلی بدن.
اجزا و ساختمان پوست :
در هر اینچ مربع از پوست ، با ضخامت متغیر بین ۱mm تا ۴mm ، اجزا ی متعددی را می توان مشاهده نمود که با تعداد شگفت آوری در کنار هم به ایفای نقش خود می پردازند. ۶۵۰ غده مترشحه عرق, ۶۵ فولیکول مو, ، ۱۹ یارد مویرگهای ظریف خونی ، هزاران سلول لامسه ، پایانه عصبی و سلولهای لانگرهانس در هر اینچ مربع از پوست در کنار هم قرار دارند که علاوه بر آنها سلولها ی ملانو سیت و آنزیمهای تیروزیناز ( سازنده ملانین ) را نیز باید اضافه نمود .
به طور کلی دو نوع غده در داخل پوست وجود دارند :
۱- غدد مترشحه چربی
۲- غدد مترشحه عرق
معمولا دهانه هر کدام از غدد چربی به یک فولیکول مو باز می شود ، اما در بعضی از موارد در پای هر فولیکول مو چند غده چربی وجود دارد که سبب تجمع چربی) (sebum بر روی پوست می گردد.
غدد عرق عمیقا “ در داخل لایه های زیرین پوست ( دوم) به صورت پایانه های فنری شکل ریشه دوانده اند که توسط یک لوله تو خالی جهت دفع عرق از لایه های بالاتر (اپیدرم ) عبور کرده و دهانه کوچک آن در سطح پوست باز می شود .
شایان ذکر است تعریق سبب پاکسازی پوست که همانا خروج آلودگیها از خلال دهانه کوچک مزبور می باشد ، نمی گردد.
لایه های پوست :
سطح پوست از تجمع سلولهای مرده تشکیل شده است . زیر این سطح، سه لایه جداگانه بسیار نازک به شرح ذیل وجود دارند :
۱) اپیدرم
۲) درم
۳) هیپودرم
.
اپیدرم :
اپیدرم که ضخامتش از ۰/۰۴ تا ۱/۶ میلی متر متغییر می باشد ،لایه مهمی است .سلولهای لانگرهانس که ایمنی پوست را برعهده دارد ، ملانوسیتها و آنزیم تیروزیناز که عهده دار تولید رنگدانه های ملانین و تنظیم رنگ پوست است ،در این لایه قرار دارند.
محصولات آرایشی و بهداشتی نظیر پاک کننده ها ،لایه بردار ها ، ترمیم کنند ه ها یا مرطوب کننده ها نیز بر این لایه تاثیر می گذارد .
درم :
لایه دوم یا درم ۵ تا ۷ برابر ضخیمتر از اپیدرم است و به وسیله یک غشاءپیوندی پایه به آن متصل شده است.درم از یک غشاء ضخیم ارتباطی تشکیل شده است که در حقیقت شبکه بهم بافته ای است از مویرگها ی خونی و لنفی ، رشته ها وپایانه های عصبی وحسی ، کلاژن و فیبرهای پروتئینی الاستینی که وظیفه آنها نگهداری و حفظ رشته های عصبی می باشد .فولیکول های مو ، مویرگهای خونی ، غده های چربی و عرق نیز در این لایه قرار دارند . وظیفه اصلی این لایه حفظ استحکام و ارتجاع پوست می باشد .
چرا درم مهم است ؟
– اپیدرم را به کمک شبکه وسیع وظریف مویرگها ی خونی خود ، تغذیه می کند .
– به کمک شبکه محکمی از کلاژن و رشته های پروتئینی الاستین، سبب استحکام بافت پوست می شود .
هیپودرم :
هیپودرم ،سومین و آخرین لایه پوست ،پوست را به بافتهای ماهیچه ای متصل می نماید.
این لایه به دلیل فراوانی سلولهای چربی، خاصیت ارتجاعی بسیار داشته و به عنوان ضربه گیر (مثل عملکرد فنرها در اتومبیل ) عمل می کند . ضربه گیری این لایه ، نقش بسیار مهمی در حفظ و نگهداری مویرگهای خونی و پایانه های عصبی دارد .
– نژاد ، اثر بسیار اندکی بر روی پوست انسانها دارد و تنها تفاوت آن به پراکندگی غدد داخل پوست منحصر می شود .رنگ تیره بر سلولهای خاصی در پوست باز می گردد که تقریبا“ تعداد آنها در تمامی انسانها مشابه است در بعضی از نژادها ، سلولها بزرگتر بوده و تولید ملانین بیشتری می نماید.
– سایر عوامل نظیر رنگ مو و میزان لطافت پوست موروثی است .
انواع ضایعات پوست:

ماکول:(Macule)

به هر ضایعه هم سطح پوست که اندازه ای زیر نیم سانتی متر داشته باشد، ماکول گویند. ماکول ها می توانند رنگ های مختلفی داشته باشند. یکی از مثال های ماکول، کک و مک است.

پچ:(Patch)

به هر ضایعه هم سطح پوست که که اندازه ای بیش از دو سانتی متر داشته باشد پچ گویند.پچ ها نیز می توانند مانند ماکول ها رنگ های متفاوتی داشته باشند. به ضایعاتی که اندازه ای بین نیم تا دو سانتی متر داشته باشند، پچ کوچک گویند. یک نمونه از پچ لکه های ناشی از بارداری است.

 

پاپول:(Papule)

به هر ضایعه برآمده از سطح پوست که اندازه ای زیر نیم سانتی متر داشته باشد، پاپول گویند. پاپول ها شایع ترین نوع ضایعات پوستی هستند. زگیل معمولی نمونه ای از پاپول است.

پلاک:(Plaque)

به هر ضایعه برآمده از سطح پوست که اندازه ای بیش از دو سانتی متر داشته باشد پلاک می گویند. این ضایعات می تواند از ابتدا به همین شکل بوده یا از به هم پیوستن پاپول ها ایجاد شده باشد. به ضایعات بین نیم تا دو سانتی متر پلاک کوچک می گویند. به عنوان نمونه پلاک دربیماری پسوریازیس دیده می شود.

ندول:(Nodule)

به یک ضایعه توپر محدود که قطر آن بیش از نیم سانتی متر باشد، ندول گفته می شود و چنانچه قطر آن بزرگ تر از نیم سانتی متر باشد تومور گفته می شود.

وزیکول:(Vesicle)

تجمع مایع در داخل پوست که اندازه ای زیر نیم سانتی متر داشته باشد وزیکول گفته می شود. مانند تبخال.

تاول:(Bullae)

تاول ها نیز وزیکول هایی هستند که اندازه ای بیش از نیم سانتی متر داشته باشند. هر تاول یا وزیکول را که محتوی مایع چرکی باشد پوستول گویند. مانند بیماری تاولی پمفیگوس.

خراش:(Erosion)

به از بین رفتن قسمتی و یا تمام اپیدرم (لایه سطحی پوست) بدون درگیری درم (لایه میانی پوست)، خراش می گویند.

زخم:(Ulcer)

به از بین رفتن تمام اپی درم به همراه از بین رفتن قسمتی یا تمام درم زخم می گویند.

شقاق:

به از دست رفتن خطی اپیدرم را با دیواره های عمودی وحدود کاملاً مشخص، شقاق می گویند. مانند شقاق گوشه لب.

آتروفی:

فرو رفتگی پوست ناشی از نازک شدن اپیدرم و درم.

اسکار:

تشکیل یک بافت همبندی غیر طبیعی را که بعد از هر جراحی یا آسیب به درم وارد می شود اسکار می گویند. اسکار ها اغلب کلفت و صورتی هستند. اما با گذشت زمان سفید و دچار آتروفی می شوند(به اسکار بافت جوشگاهی هم گفته می شود).

پوسته:(Scale)

به افزایش افقی لایه شاخی نارس پوست، پوسته می گوییم. لایه شاخی لایه سطحی و مرده پوست است.

دلمه:(Crust)

دلمه لایه ای مرده بر روی پوست است که ناشی از تجمع سرم خشک شده به همراه گلبول های سفید و میکروب های مرده است و معمولا" بر روی زخم های پوستی ایجاد می شود (سرم به بخش شفاف هر مایع که از اجزای جامدتر آن جدا شده باشد می گویند. برای مثال سرم خون مایع شفافی است که بعد از لخته بستن کامل خون از آن جدا می شود؛به عبارت دیگرسرم خون، بخشی از پلاسمای خون است که فیبروژن آن در طی تشکیل لخته مصرف شده است).

مشکلات ناخن در بررسی و معاینه

منابع :1)درسنامه پوست/دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی/دکتر محمدرفیعی رودسری

2)فرهنگ پزشکی دورلند/ترجمه:دکتر بهرام قاضی جهانی،دکترآیدین تبریزی

3) کتاب ارزیابی بیمار ، باربارا بیتز